LAS SOPAS. Raconte.Los uòus. Raconte.

Lo CHASTANHIÈR e las CHASTANHAS

Un jorn, i a ben de temps d’aquò, lo Bon Dieu avisèt sa creacion e trovèt qu’aviá pas estat ben generós per l’Ardècha. La tèrra teniá pas sus las pentas e los Ardechés tristes e silenciós, de contunha la remontavan daube l’anebèl per assaiar de far possar un pauc de blat, quauques chauls, quauquas ravas, mas en van.
Alòra, lo Bon Dieu decidèt de lor far un present e lor bailèt : Lo CHASTANHIER !
Lèu-lèu aquele aubre s’arrapèt de pertot, dins la mendre falha daus rochièrs e totas las pentas fuguèran cubertas d’aubres. Aquele aubre, lo mai bèl daus aubres a fruts, fuguèt la Providença daus Ardechés, l’apelèran « I’aubre a pan » que remplacèt lo blat, e mai « I’aubre a vianda » que de las pichòtas chastanhas nurriguèran lo caion e la polalha. Los Ardechés fuguèran sauvats de la fam. Aguèran tant de chastanhas que poguèran ne’n eschanjar contra de piqueta! Venguèran barjacaires e risolièrs, faliá los auvir chantar e contar de sornètas de totas menas a la velhaa quand fasián la « rostia « . Fau dire que totas las tres chastanhas, bevián un còp de piqueta !
Mas lo chastanhièr se contentèt pas de nurrir l’òme. Vòuguèt èstre son amic.
Dessos son ombra ospitalièra, quant d’òmes secutats per las guèrras, se pausèron un moment per tornar prene alana ? Quant de joines se prometèran dau temps que dins las branchas los aucèls fasián lor parada?
De la nurritura a la charpenta de la maison, de la chièra a la chaminèia, dau panièr au tonèl, de la breçòla dau ninet a la caissa dau papet, lo chastanhièr fuguèt lo companhon de l’òme de la debuta a la fin. Encuèi, la montanha es desertaa per los joines e se dis que los vielhs chastanhièrs son tristes e mòron quand mòron los vielhs paisans.
Benlèu ben que sièm un pauc ingrats envèrs l’aubre que sauvèt nòstres anciens de la famina. Alora, tornèm bailar a las chastanhas, una plaça d’onor sus las nòstras taulas e, de segur, los vielhs chastanhièrs RESPELlRAN !

Recèptas de chastanhas

Français